Pamiętam, jak kilka lat temu znajomy psycholog pracujący na Mental Help-Line podzielił się ze mną historią pewnego telefonu, który odebrał od młodej pracownicy jednej z krakowskich korporacji. W słuchawce usłyszał pytanie: „Mój leader kazał mi poprawić raport, który dla niego przygotowałam. Czy to jest mobbing?”.

Granica między „twardą komunikacją” a mobbingiem bywa niejasna.  W ludziach pojawiają się emocje, interpretacje, oskarżenia. Są sytuacje w których zachowania przełożonych są nieakceptowalne i nawet bez znajomości prawa widać, że jest to mobbing. Ale bywa też tak, jak w przytoczonym przykładzie, kiedy zbyt łatwo przychodzi nam powiedzieć o kimś: MOBBER! A taka etykietka nie łatwo się odkleja.  

Co nie jest mobbingiem – nawet jeśli bywa nieprzyjemne?

Warto tutaj jasno doprecyzować, że nie każde trudne czy nieprzyjemne zachowanie w pracy spełnia kryteria mobbingu. Sądy wielokrotnie podkreślały, że poniższe okoliczności nie są mobbingiem:

• krytyka pracy, kontrola, przypominanie o terminach czy egzekwowanie procedur należą do uprawnień przełożonego,
• nawet niesprawiedliwa, ale incydentalna krytyka nie spełnia kryteriów mobbingu,
• odmowa urlopu, egzekwowanie zasad, kontrola czasu pracy – to decyzje organizacyjne, nie przemoc,
• napięcia interpersonalne, chłód w relacji czy czyjaś niechęć nie są jeszcze mobbingiem, jeśli nie ma celu poniżania i długotrwałego nękania,
• nawet podniesiony głos czy niestosowny ton (choć nieakceptowalny) nie zawsze oznacza mobbing, jeśli komunikat dotyczy pracy i nie ma charakteru systematycznego negatywnego wpływu na drugą osobę.

   

Aby określić, że czy jakieś zachowania spełniają kryteria mobbingu, muszą wystąpić następujące elementy: cel (poniżenie, izolacja, eliminowanie), długotrwałość (rozłożenie w czasie), systematyczność oraz realne skutki psychiczne.
Można powiedzieć, że to i tak dużo, ale bez tych elementów mamy do czynienia ze złym stylem zarządzania albo tlącym się konfliktem, a nie z mobbingiem.

Asertywna komunikacja kontra mobbing – jak to rozpoznać?

Asertywna komunikacja nie polega na byciu miłym za wszelką cenę. To sposób mówienia, który pozwala jasno wyrażać oczekiwania, stawiać granice i jednocześnie zachować szacunek do drugiej strony – bez agresji, ale też bez unikania trudnych tematów.

W praktyce oznacza to rozmowę opartą na faktach, a nie ocenach, reagowanie na konkretne zachowania zamiast atakowania osoby oraz udzielanie feedbacku, który jest czytelny i uczciwy, ale nie rani. Asertywność pomaga również prowadzić trudne rozmowy bez eskalowania napięcia i bez wchodzenia w emocjonalne przepychanki. Asertywność to balans pomiędzy dbaniem o własne granice i poszanowaniem granic innych.

Taki styl komunikacji opiera się na prostych, ale skutecznych narzędziach: mówieniu językiem „ja”, aktywnym słuchaniu, parafrazowaniu, dopytywaniu, a także na umiejętności spokojnego reagowania wtedy, gdy pojawiają się niepożądane zachowania. To właśnie dzięki temu asertywność nie tylko nie jest mobbingiem – ale jest jednym z najskuteczniejszych sposobów jego zapobiegania.

W zdrowych organizacjach nie „chodzi na palcach” i nie omija trudnych rozmów. Przeciwnie – bezpieczeństwo psychologiczne pojawia się tam, gdzie ludzie mogą otwarcie mówić o problemach, przyznawać się do błędów, zadawać pytania bez lęku i mieć odmienne zdanie bez ryzyka utraty szacunku (Amy Endmondson „Bezpieczeństwo psychologiczne”). Gdy leaderzy potrafią jasno komunikować oczekiwania, dawać uczciwy feedback i reagować na napięcia na bieżąco, emocje nie kumulują się pod powierzchnią, a ryzyko mobbingu realnie spada, bo zamiast frustracji pojawia się rozmowa.

Granica jest prostsza, niż się wydaje

Mobbing to nie jest „każda trudna sytuacja w pracy”, a asertywność to nie jest „bycie miękkim”.

Różnica leży w intencji, stylu i powtarzalności:

• Asertywność buduje klarowność i relacje.
• Mobbing systematycznie niszczy człowieka.

I właśnie dlatego organizacje, które uczą ludzi dobrej komunikacji, pracy z emocjami i stawiania granic, nie „zmiękczają” kultury pracy – tylko czynią ją dojrzalszą i bezpieczniejszą.

Nowe przepisy antymobbinowe.

Od stycznia 2026 r. weszły w życie istotne zmiany dotyczące działań antymobbinowych w organizacji, które kładą większy nacisk na działania prewencyjne, szybkie reagowanie i formalizację zasad konieczność uregulowania procedur wewnętrznych.

Dlatego już 18 lutego 2026 zapraszamy na bezpłatny webinar dla HRów „Antymobbing w firmie” — praktyczne spojrzenie na prewencję, postępowania wyjaśniające i działania naprawcze, tak by realnie chronić ludzi i ograniczać ryzyka prawne. ZAPISZ SIĘ!

Porozmawiamy o tym, jak rozmawiać o sygnałach mobbingu, przyjmować zgłoszenia, zabezpieczać strony i prowadzić działania wyjaśniające oraz co przygotować już teraz pod zmiany w Kodeksie Pracy.

(jeśli ten artykuł czytasz już po 18 lutego, obejrzyj nagranie z tego wydarzenia https://inventi.pl/strefa-wiedzy/)